ج- تعیین حق الزحمه یا ثمن به روش درصدی از هزینه کل:

 

در این روش پیمانکار با توجه به هزینه اجرای پروژه درصدی از آن را که بستگی به نوع پروژه، حجم پروژه و مبلغ کل پروژه دارد به عنوان حق الزحمه دریافت نماید. این رقم شامل توافق طرفین یعنی کارفرما و پیمانکار خواهد بود. البته در جایی که مناقصه برگزار می­گردد این در صد شامل رقابت شده و پیمانکار برای اینکه پروژه را در اختیار گیرد ناچاراً به سود کم قناعت کرده و درصد فوق را کم در نظر می‌گیرد. این روش مستلزم داشتن شرایط ذیل می‌باشد.

 

• • تجربه های کار پیمانکار در پروژه های مشابه

 

• • توانایی پیمانکار از لحاظ فنی و تخصصی و آشنایی داشتن به امکانات و تخصص های به روز

 

• • وجدان کاری پیمانکار برای انجام پروژه با کیفیت عالی در زمان و با هزینه اندک

 

• • کارفرما و پیمانکار اعتماد مناسب و قانونمندی را با هم داشته و از سوء ظن های بی مورد بپرهیزند.

 

• کارفرما و پیمانکار می بایست هر گونه تغییر در نقشه ها و مدارک فنی که باعث تغییر در قیمت‌ها می‌گردد و به طور کلی هر عاملی را که باعث عدم اطمینان گردد را به اطلاع یکدیگر برسانند.

در صورت تحقق شرایط فوق پیمانکار با کمترین هزینه و کمترین سود موفق به انجام پروژه گردیده است.

 

گفتار چهارم- روش­های پرداخت ثمن در قراردادهای پیمانکاری:

 

یکی دیگر از نکات مهم در تعیین ثمن در قراردادهای پیمانکاری روش های پرداخت ثمن ‌می‌باشد، زیرا زمان و مکان پرداخت در تشخیص میزان و ارزش واقعی و دقیق ثمن دخالت دارد به طوری که فقیهان و حقوق ‌دانان در این باره گفته­اند: زمان (پرداخت) بخشی از ثمن است^[۱۷۹]. یعنی زمان پرداخت و تأدیه ثمن سهم تعیین کننده ­ای در تعیین ارزش واقعی ثمن دارد. به همین جهت روش های پرداخت ثمن را در قراردادهای پیمانکاری به اختصار بررسی می­کنیم. در اجرای پروژه­ های پیمانکاری سه عامل مهم قیمت (ثمن)، زمان، شرح کار(اسکوپ) نقش اساسی را ایفا می­ نماید. لذا به جهت فهم بیشتر موضوع نگاهی به بررسی نقش عوامل مذکور خواهیم داشت.

 

الف- پرداخت بر اساس پیشرفت پروژه^[۱۸۰]:

 

در این روش پیمانکار متناسب با پیشرفت کار، در پایان هر ماه صورت ‌وضعیت کارکرد خود را به منظور

 

بررسی و تأئید به کارفرما تسلیم می‌کند. پیمانکار باید همراه صورت وضعیت های ارسالی، تمام اسناد مثبته مورد نیاز طبق مفاد قرارداد را تحویل کارفرما نماید. در این روش پیمانکار موظف است در ظرف مهلت مقرری پس از تاریخ امضای قرارداد نسبت به تهیه و ارائه WBS^[181] در سطح مورد نیاز کارفرما وPMS (سیستم اندازه گیری پیشرفت) جهت محاسبه هزینه انجام کار مربوط به هر یک از اجزاء عملیات اجرایی موضوع قرارداد اقدام نماید. به طور کلی در این روش به جزء جزء کل قرارداد پیمانکاری در ابتدای کار اوزانی نسبت به رقم کل قرارداد داده می شود، به طور مثال در یک قرارداد EPC اگر از ابتدا وزن هر قسمت از قرارداد تعیین نشده باشد، وزن (درصد)مهندسی، تهیه کالا و نصب راه اندازی معین می شود و سپس هر قسمت از قرارداد هم به زیر مجموعه های دیگر تقسیم می‌گردد. این تقسیم بندی در قرارداد مبنای پرداخت به پیمانکار می­گردد. به طور مثال در قراردادی مهندسی پروژه ۱۰ درصد کل پروژه، خرید و تهیه کالای پروژه ۵۰ درصد کل پروژه و نصب و راه اندازی پروژه ۴۰ درصد کل پروژه در نظر گرفته می­ شود. بدیهی در صورتی که پیمانکار مهندسی کل پروژه را انجام داد و به تأیید کارفرما رساند ۱۰ درصد مبلغ قرارداد را از کارفرما دریافت می­ نماید. به همین ترتیب برای قسمت های دیگر قرارداد هم عمل خواهد شد.

 

ب- پرداخت به صورت مقطوع و ثابت^[۱۸۲]:

 

در این پرداخت که مبلغ مقطوع و ثابت برای قرارداد تعیین گردیده است کارفرما مبلغ کل قرارداد را در مقابل انجام کلیه تعهدات قراردادی به پیمانکار پرداخت می کند. که ممکن است پرداخت مبلغ فوق بر اساس مدت زمان اجرای قرارداد باشد. به طور مثال اگر مبلغ ثابت قراردادی ۰۰۰/۰۰۰/۱۲۰ ریال و مدت اجرای قرارداد ۱۲ ماه باشد، کارفرما ماهانه مبلغ ۰۰۰/۰۰۰/۱۰ ریال به پیمانکار پرداخت نماید. البته این روش پرداخت مانع از نظارت کارفرما بر عملکرد پیمانکار نخواهد شد، بدین معنا که پیمانکار در ازای کار صورت گرفته می‌تواند صورت وضعیت کارکرد تنظیم نماید و نه بر اساس سپری شدن مدت زمان.

 

در پرداخت به روش ثابت باید نکات فوق را مدنظر قرار داد، تهیه نمودار برنامه ‌ریزی و زمان ‌بندی که ‌بر اساس آن بتوان درصد پیشرفت پروژه را در مقاطع مختلف کاری تعیین نمود. زمان پرداخت صورت وضعیت ‌بر اساس بازه‌های زمانی مشخص و یا پیشرفت فیزیکی کار و یا هر دو صورت گیرد. مدارک لازم جهت ارائه توسط پیمانکار به منظور بیان درصد پیشرفت کار باید مشخص شود. در صورت بروز فعالیت‌هایی علاوه بر تعهدات پیمانکار قیمت نیز تغییر می‌کند. این مسئله باید در بند تغییرات قرارداد در نظر گرفته شده باشد، همچنین مشخص شود که در صورت عدم توافق طرفین چه رویه ای در پیش گرفته شود. از جمله محاسن این روش آن است که کارفرما لزومی ندارد به آنالیز هزینه های پیمانکار بپردازد هرچند اگر لازم بداند این موضوع می‌بایست در متن قرارداد ذکر شود. استفاده از این روش در پرداخت حق ‌الزحمه طراح در پروژه های نسبتاً کوچک امکان پذیر است. افزایش پیچیدگی پروژه و همچنین گسترش ابعاد پروژه باعث ناتوانی این روش در پرداخت حق ‌الزحمه مشاور به دلیل گستردگی و ناشناختگی طراحی خواهد بود. در پروژه های تحقیقاتی و پژوهشی از این روش به عنوان یکی از روش‌های متداول استفاده می‌شود.

 

ج- پرداخت به میزان (احجام) کارهای انجام شده^[۱۸۳]:

 

سالوی ضمن اختراع اصطلاح (سواد هیجانی)^[۳۲] به پنج حیطه اشاره کرد که عبارتند از: خودآگاهی(شناخت حالات هیجانی خویش(، اداره کردن هیجان‌ها (مدیریت هیجان‌ها به روش مناسب)، خود انگیزی، کنترل تکانش‌ها (تأخیر در ارضای خواسته‌ها و توان قرار گرفتن در یک وضعیت روانی مطلوب)، تشخیص دادن وضع هیجانی دیگران، همدلی، برقراری­ رابطه با دیگران . با وجود اظهارنظرهای مختلف درباره هوش هیجانی، می‌توان گفت سالوی و مایر نخستین تعریف رسمی از هوش هیجانی را در سال ۱۹۹۰ بدین صورت منتشر کردند : توانایی شناسایی هیجان‌های خود و دیگران و تمایز بین آن ها و استفاده از این اطلاعات برای هدایت تفکر و رفتار فرد (جلالی ، ۱۳۸۵ ، ص ۵) .

 

در سال ۱۹۸۰، رون بارـ آن^[۳۳] اولین بار مخفف بهره هیجانی^[۳۴] را برای این دسته از توانایی‌ها به کار برد و اولین آزمون را در این مورد ساخت ( اکبر زاده ،۱۳۸۳ ، ص ۶ ). بار ـ آن، هوش هیجانی را عامل مهمی در شکوفایی توانایی‌های افراد برای کسب موفقیت در زندگی تلقی می‌کند رون بار- آن، با طرح الگوی چندعاملی برای هوش هیحانی، آن را مجموعه‌ای از استعداد‌ها و توانایی‌هایی می‌داند که افراد را در جهت سازگاری مؤثر با محیط و کسب موفقیت در زندگی آماده می‌کند؛ این توانایی‌ها در طول زمان تغییر و رشد می‌یابد با روش‌های آموزشی قابل اصلاح و بهبود است ( خامنه مهانیان ، ۱۳۸۵ ، ص ۳۱۰ ) .

 

کوپر، ساواف^[۳۵] (۱۹۹۷) هوش هیجانی را بر مبنای دانش اولیه تناسب هیجانی، عمق هیجانی و کیمیا گری هیجانی تعریف کرده‌اند. در این تعریف دانش اولیه هیجانی آگاهی و دانش فرد از ماهیت و کنشوری احساسات خود است. تناسب هیجانی، در بر گیرنده انعطاف پذیری و میزان شدت احساسات و هیجانات می‌باشد. عمق هیجانی استعداد رشد و تقویت یا عمق بخشیدن به هیجانات تعریف می شود و کیمیاگری هیجانی، توانایی بهره گرفتن از احساسات و هیجانات در راستای خلاقیت تعریف می شود ( میرزاده کوهشاهی ، ۱۳۸۷ ) .

 

از نظر گلمن، هوش هیجانی دست کم چهار حوزه دارد:

 

۱- آگاهی هیجانی (برای مثال، توانایی جدا کردن احساسات از اعمال )

 

۲- مدیریت هیجانات (برای نمونه، توانایی کنترل عصبانیت)

 

۳- تشخیص هیجانات دیگران (برای مثال، دیدن دنیا از دریچه چشم دیگران)

 

۴- اداره کردن روابط (توانای حل مشکلات و روابط ) (سانتراک ، ۱۳۸۵ ، صص ۳۱ ، ۳۲ ) .

 

به نظر گاردنر ، هوش هیجانی نیز دارای دو مؤلفه است:

 

الف) هوش درون‌فردی: نشان دهنده آگاهی فرد از احساسات و هیجانات خویش، ابراز باورها و احساسات شخصی واحترام به خویش و تشخیص استعداد‌های ذاتی، استقلال عمل در انجام کارهای مورد نظر، و در مجموع میزان کنترل شخص بر هیجان‌ها و احساسات خود است؛

 

ب) هوش میان‌فردی: به توانایی درک و فهم دیگران اشاره دارد به دنبال آن است که بداند چه چیزهایی انسان‌ها را بر می‌انگیزاند و چگونه می‌توان با آن ها همکاری داشت. به نظر گاردنر، احتمالاً فروشندگان، سیاست‌مداران، معلمان، متخصصان بالینی و رهبران مذهبی موفق، هوش میان‌فردی بالایی دارند ( جلالی ، ۱۳۸۵ ، ص ۹۵) .

 

از نظر وی سینگر^[۳۶] هوش هیجانی استفاده هوشمندانه از عواطف است. ‌به این صورت که شما آگاهانه از عواطف خود استفاده می کنید و رفتار و تفکرات خود را در جهت اهداف خود هدایت می کنید تا به نتایج جالب توجهی دست یابید ( ملکی آوارسین ، سید کلان ، ۱۳۸۷ ، ص ۱۱۷) .

 

به طور کلی سه رویکرد در هوش هیجانی وجود دارد :

 

نخست ؛ گلمن ( ۱۹۹۸ ) فرض می‌کند که هوش هیجانی شامل خصیصه هایی مثل انگیزش ، خوش بینی ، سازگاری و گرم بودن است که می‌تواند موفقیت در روابط انسانی ، کار و زندگی را پیش‌بینی کند .

 

دوم ؛ مایر و سالوی (۱۹۹۷ ) یک الگوی مبتنی بر توانایی در هوش هیجانی ارائه ‌کرده‌است . آن ها هوش هیجانی را به عنوان مجموعه توانایی هایی که درک ، ابراز ، جذب و هدایت هیجان‌ها به منظور بهبود رشد هیجانی و هوشی در نظر می گیرند .

 

سوم ؛ بار – ان (۱۹۹۷) یک الگوی شخصیتی یا آمیخته از هوش هیجانی ارائه ‌کرده‌است که در آن برکنار آمدن با اضطراب تأکید زیادی شده است . او هوش هیجانی را این گونه تعریف ‌کرده‌است : مجموعه ای از توانایی ها و مهارت ها ی هیجانی ، فردی و اجتماعی که افراد را ‌قادر می سازد تا به طور اثر بخشی با فشارها و تقاضاهای محیطی کنار بیایند ( مقدم و همکاران ، ۱۳۸۷ ، صص ۱۰۱ ، ۱۰۲ ) .

 

نظریه هوش هیجانی بار – اون : مدل دیگر در حیطه رویکرد مختلط به هوش هیجانی، «مدل بار- آن» است. “بار- آن” در سال ۱۹۹۷ مدلی چندعاملی برای هوش هیجانی تدوین ‌کرده‌است. ازنظر وی هوش هیجانی شامل «مجموعه‌ای از توانایی‌ها، کفایت‌ها و مهارت‌های غیرشناختی است که توانایی فرد را برای کسب موفقیت در مقابله با احتیاجات و فشارهای محیطی تحت تاثیر قرار می‌دهد» ( فتی ، ۱۳۸۷ ، ص ۱۰۴ ) .

 

صفات هیجانی در این نوع هوش رکن اساسی است که آن را از هوش شناختی متمایز می‌کند. هوش هیجانی فرد یک عامل مهم در تعیین توانایی موفقیت در زندگی است و به طور مستقیم سلامت روانی وی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. هوش هیجانی همچنین با سایر تعیین‌کننده های مهم در توانایی فرد برای موفقیت در مقابله با اقتضائات محیطی مانند شرایط و پیش آمادگی‌های زیستی- طبیعی، استعداد عقلی- شناختی و واقعیت‌ها و محدودیت‌های درحال تغییر محیط نیز ترکیب می‌گردد . “بار- آن” (۲۰۰۰) نشان داد که افراد دارای سن و جنس متفاوت نیم‌ رخ ‌های بهره هیجانی متفاوتی دارند. هوش هیجانی حداقل تا سن میانسالی افزایش نشان می‌دهد. افراد در دهه ۴۰ و۵۰ بهره هیجانی بالاتری نسبت به جوان‌ترها و مسن‌ترها دارند ( صبوری ، ۱۳۹۱ ،).
حاجی‌زاده (۱۳۸۳)، به نقل از جک بلاک، زنان و مردان با هوش هیجانی بالا را چنین توصیف می‌کند:
مردان با هوش هیجانی بالا، در روابط اجتماعی؛ متعادل، شاد و سرزنده‌اند و در مقابل افکار نگران‌کننده یا ترس‌آور مقاوم‌اند. آنان ظرفیت بالایی برای تعهد و سرسپردگی برای مردم یا اهداف خود داشته، مسئولیت پذیر، دلسوز و با ملاحظه‌اند. چنین افرادی با خود، دیگران و اجتماع احساس راحتی دارند و از زندگی عاطفی غنی برخوردارند. زنان باهوش هیجانی بالا، علاقه‌مندند که احساساتشان را مستقیما بیان کنند، راجع به خود مثبت فکر می‌کنند و مانند مردان هم گروه خود، اجتماعی و گروه‌گرا هستند. اینان شاد و آسوده خیال‌اند و به ندرت احساس نگرانی و گناه می‌کنند، زندگی برای آنان سرشار از معنا است و برای این‌که بتوانند شوخ طبع، خودانگیخته و ‌در مقابل‌ تجارب عاطفی پذیرا باشند، به قدر کافی با خود راحتند. هوش هیجانی آگاهی از احساس و استفاده از آن برای اتخاذ تصمیم‌های مناسب در زندگی و توانایی تحمل کردن ضربه‌های روحی و مهار آشفتگی‌های روحی است، توانایی پس راندن افسردگی و یاس در هنگام تفکر و امید داشتن است ( اسناوندی ، ۱۳۹۰) .

بار- آن” هوش هیجانی را مشتمل بر۵ مؤلفه‌ می‌داند که با بهره گرفتن از پرسشنامه بهره هیجانی “بار- آن” سنجیده می‌شود و این ۵ مؤلفه‌ دارای ۱۵ خرده مقیاس است ( قنبری پناه ، ۱۳۸۶ ، ص۱۶۳ ) .

 

الف – مؤلفه‌ های درون فردی : که شامل:

 

1. 1. خود آگاهی عاطفی : توانایی اگاهی یافتن از عواطف خود و درک آن ها .

 

 

جدول۲-۱- جدول نوآوری ها در مدل اسکمپر

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جانشین سازی

چه چیزی را می توان جانشین کالای X نمود ؟ ترکیب کردن کالای X را با چه چیزی می توان ترکیب کرد ؟ رفاه و سازگاری چه چیزی موجب سهولت در استفاده از کالای X می شود ؟ بزرگ نمایی چگونه با بزرگ جلوه دادن، کالای X جلب توجه می‌کند ؟ سایر استفاده ها چه استفاده های دیگری می توان از کالای X به عمل آورد ؟ حذف کردن چه چیزی را می توان از کالای X حذف کرد ؟ معکوس سازی اگر کالای X را معکوس کنیم چه استفاده دیگری از آن می توان کرد ؟

منبع: (ملکی ودارابی ،۱۳۸۹،۲۹)

 

۲-۶-۴- مدل سروکوآل ^۲

 

در اوایل دهه ۸۰ میلادی توسط پاراسورامن^۳ و همکارانش ارائه شد . در این مدل رضایت مشتری با کیفیت خدمات ارائه شده سنجیده می شود . این مدل شامل پرسشنامه ای ۲۲ سؤالی است که ۲۲ پرسش داشته و ۵ جنبه مختلف کیفیت خدمات را در برمی گیرد،سپس در سال ۱۹۸۸ جنبه دیگری نیز به آن اضافه شد. برخی جنبه ها و ابعاد سروکوآل عبارتند از :

 

• • محسوس بودن : شامل وسایل و تجهیزات فیزیکی ، ظاهر کارکنان ، وسایل ارتباطی به لحاظ ظاهری .

 

• • قابلیت اطمینان : توانایی انجام خدمات بادقت کامل و قابل اطمینان .

 

• • پاسخ دهی : تمایل به کمک کردن به مشتریان و ارائه آنی خدمات.

 

• تضمین : شامل دانش ، نحوه برخورد کارکنان و توانایی آن ها در القای حس اعتماد به درست بودن خدمات .

 

1. 1. Skamper

 

1. 1. Service quality

 

1. parasuraman

 

• • همدلی : شامل توجه خاص شرکت به مشتریان ویژه خود.

 

• بهبود : توانایی سازمان در اصلاح مشکلات احتمالی به وجود آمده.

این پرسشنامه از دو قسمت تشکیل شده است :

 

• • قسمت اول اندازه گیری انتظارات مشتریان که از ۲۲ پرسش تشکیل شده و به منظور شناسایی انتظارات مشتری در ارتباط با یک خدمت مورد استفاده قرار می‌گیرد .

 

• • قسمت دوم اندازه گیری درک مشتری ، که این قسمت نیز دارای ۲۲ پرسش مانند پرسش های قسمت اول است و برای اندازه گیری و ارزیابی مشتری ‌در مورد خدمات دریافت شده از یک سازمان به کار می رود ( ملکی ودارابی ، ۱۳۸۷،۳۰ ).درجدول زیر مدل‌های مختلف رضایت مشتری عنوان شده است.

جدول۲-۲- مقایسه مدل های مختلف رضایت مشتری

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نام مدل بنیان‌گذار ویژگی کانو نوریاکی کانو (kano) مقایسه پارامتر کیفیت عملکرد و رضایت مصرف کننده – تعریف کیفیت از سه منظر اساسی – عملکردی و انگیزشی در اکثر الگوهای رضایت مشتری کاربرد دارد. فورنل فورنل(Fornell) بررسی روابط علت و معلولی در رضایت مشتری- مقایسه پارامتر کیفیت یا رفتار مشتری – تأکید بر همگن سازی شاخص های انتظاری مشتریان و ایجاد قضاوت شهودی و احساسی مشتری – بهترین مدل مفهومی جهت ارائه یک شاخص استاندارد در سطح ملی است. اسکمپر اسبورن(Osbornes) ایجاد خلاقیت و نوآوری در ارائه خدمت به مشتری بر اساس سوال، ایده و انگیزه. سروکوال پاراسورامن(parasuraman) طراحی پرسشنامه و سنجش رضایت مشتری به صورت کلان فقط ‌بر اساس کیفیت خدمات ارائه شده نه محصول ارائه شده.

منبع: ( ملکی ودارابی ،۱۳۸۷،۳۰)

 

با توجه به مباحث فوق می توان اذعان داشت که ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﭘﺎﻳﺶ ﻟﺤﻈﻪ ﺑﻪ ﻟﺤﻈﻪ رﺿﺎﻳﺖ ﻣﺸﺘﺮی، زﻣﻴﻨﻪ اﺗﺨﺎذ ﺳﻴﺎﺳﺘﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﺑﻘﺎ در ﻣﺤﻴﻂ رﻗﺎﺑﺘﻲ و ﻛﺴﺐ ﺳﻬﻢ ﺑﺎﻻﺗﺮی از ﺑﺎزار را ﻓﺮاﻫﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺳﺎﺧﺖ (نورالنساءو دیگران،۹۶،۱۳۸۷) واندازه گیری رضایت مشتریان یکی از فعالیت های بسیار مهم برای هر سازمان است. سازمانی که بتواند رضایت مشتریان خود را اندازه گیری نماید، در حقیقت مانند این است که علائم حیاتی خود را دائماً پیش رو دارد، و می‌تواند آن ها را کنترل کند و با توجه به آن ها سازمان خود را به پیش ببرد.از اینروامروزه در دنیای مدرن و مدیریت مدرن اندازه گیری رضایت مشتریان از پیشرفت الگوی مدرن تبدیل به یک ضرورت شده است.در جدول زیر نمونه هایی ازاندازه گیری رضایت مشتری ونتایج حاصل از آن عنوان گردید.

 

جدول ۲-۳-پیشینه اندازه گیری رضایت مشتری ونتایج حاصل از آن

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

۱ ویند(Wind) ۱۹۷۰ در ﺣﻮزه ﺧﺮﯾﺪﻫﺎی ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ ، اودرﯾﺎﻓﺖ ﮐﻪ رﺿﺎﯾﺖ ﯾﮑﯽ از ﭼﻬﺎر دﺳﺘﻪ ﻣﻌﯿﺎر ﺗﺎﺛﯿﺮﮔﺬار ﺑﺮ وﻓﺎداری ﺑﻪ ﻣﻨﺒﻊ ﺗﺎﻣﯿﻦ ﻣﯽ باشد ۲ الیور(Oliver) ۱۹۸۰ در اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﭘﯿﺶ ﻧﯿﺎزﻫﺎ و ﻧﺘﺎﯾﺞ رﺿﺎﯾﺖ ﺑﺮرﺳﯽ ﮔﺮدﯾﺪه و ﻣﺤﻘﻖ ﺷﻮاﻫﺪی ﺗﺠﺮﺑﯽ ﺑﺮای ﺗﺎﯾﯿﺪ راﺑﻄﻪ ﺑﯿﻦ رﺿﺎﯾﺖ و ﻧﯿﺎت ﺧﺮﯾﺪ ﻣﺠﺪد ﭘﯿﺪا ﻣﯽ ﮐﻨﺪ. ۳ ﻣﺎزورﺳﮑﯽ، ﻻﺑﺎرﺑﺮا و آﺋﯿﻠﻮ( Mazursky, La Barabara, Aiello) ۱۹۸۷ در اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ رﺿﺎﯾﺖ ﻣﺸﺘﺮی ، رﻓﺘﺎرﻫﺎی اﻧﺘﻘﺎﻟﯽ و ﻧﯿﺎت ﻣﺠﺪد ﺧﺮﯾﺪ ﺑﺮای ﺗﻨﻮﻋﯽ از ﮐﺎﻻﻫﺎی ﻣﺼﺮﻓﯽ اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﺷﺪ. اﯾﻦ ﻣﺤﻘﻘﺎن ﻣﺸﺎﻫﺪه ﮐﺮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺳﻬﻢ ﻋﻤﺪه ای از ﻣﺸﺘﺮﯾﺎن ﻋﻠﯽ رﻏﻢ ﺳﻄﻮح ﺑﺎﻻی رﺿﺎﯾﺖ ﻗﺒﻠﯽ ﺑﻪ ﺑﺮﻧﺪﻫﺎی دﯾﮕﺮ ﻣﺮاﺟﻌﻪ نمودند.حدود ۲۳% اﯾﻦ ﻣﻮارد، ﻣﺸﺘﺮﯾﺎن رﺿﺎﯾﺖ ﺑﺎﻻی ﺧﻮد را از ﺑﺮﻧﺪ ﻗﺒﻠﯽ اﻋﻼم ﮐﺮدﻧﺪ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺑﻪ دﯾﮕﺮ ﺑﺮﻧﺪﻫﺎ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﮐﺮده اﻧﺪ. ۴ ﭘﺮﯾﺘﭽﺎرد) (Pritchard ۱۹۹۱ در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺧﻮددر ﺑﺨﺶ ﺧﺪﻣﺎت در ﻣﯽ ﯾﺎﺑﻨﺪ ﮐﻪ رﺿﺎﯾﺖ ﻣﺸﺘﺮی و وﻓﺎداری دارای ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ۵ فورنل(Fornell) ۱۹۹۲ این محقق در مطالعه ای که برروی صنایع

 

سوﺋﺪ اﻧﺠﺎم داددرﯾﺎﻓﺖ ﮐﻪ راﺑﻄﻪ ﺑﯿﻦ رﺿﺎﯾﺖ و وﻓﺎداری ﻣﺜﺒﺖ اﺳﺖ. وی ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﮐﺮد ﮐﻪ رﺿﺎﯾﺖ ﻣﺸﺘﺮی در ﺑﺮﺧﯽ از اﯾﻦ ﺻﻨﺎﯾﻊ از ﺳﺎﯾﺮﯾﻦ ﻣﻬﻢ ﺗﺮ اﺳﺖ. ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﯽ ﺑﯿﻦ رﺿﺎﯾﺖ و وﻓﺎداری از ۱۷ﺗﺎ ۶۶ درﺻﺪ ﻣﺘﻐﯿﺮ اﺳﺖ.

۶ اﻟﯿﻮا، اﻟﯿﻮر ، ﻣﮏ ﻣیلان (Olive,Oliver, Macmillan) ۱۹۹۲ اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﯽ ﺑﯿﻦ ﻫﺰﯾﻨﻪ ﻫﺎی ﻣﺒﺎدﻟﻪ ای ﻣﺸﺘﺮی، رﺿﺎﯾﺖ و وﻓﺎداری ﺑﻪ ﺧﺮﯾﺪ ﻣﯽ ﭘﺮدازد و ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان اﺑﺮاز داﺷﺘﻨﺪکه ﻓﺰاﯾﺶ رﺿﺎﯾﺖ ﻟﺰوﻣﺎ ﺑﻪ اﻓﺰاﯾﺶ وﻓﺎداری ﻣﻨﺠﺮ ﻧﻤﯽ ﺷﻮد ۷ ﺑﯿﺎﻧﮓ (Biong) ۱۹۹۳ در ﭘﮋوﻫﺸﯽ ﮐﻪ در ﺑﯿﻦ ﻣﺪﯾﺮان ﺧﺮده ﻓﺮوﺷﯽ ﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ، ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ رﺿﺎﯾﺖ ﯾﮑﯽ از ﭼﻨﺪﯾﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﺗﺎﺛﯿﺮﮔﺬار ﺑﺮ وﻓﺎداری اﺳﺖ . ﻣﯿﺰان ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﯽ ﺑﯿﻦ رﺿﺎﯾﺖ و وﻓﺎداری در اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ۶۳/۰ ﺑﺮآورد ﺷﺪ. ۸ راﺳﺖ و زاﻫﻮرﯾک(Rust&Zahorik) ۱۹۹۳ در اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐﻪ ﺑﺮ روی ﻣﺸﺘﺮﯾﺎن ﺑﺎﻧﮏ اﻧﺠﺎم داد درﯾﺎﻓﺖ ﮐﻪ ﺑﻘﺎی ﻣﺸﺘﺮی (وﻓﺎداری) از ﻃﺮﯾﻖ رﺿﺎﯾﺖ وی ﺣﺎﺻﻞ میﺷﻮد. ۹ ﺑﻠﻮﻣﺮ وﮐﺎﺳﭙﺮ (Bloomer& Kasper) ۱۹۹۴ آﻧﻬﺎ در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺧﻮد ﺑﺮ روی ﻧﻮارﻫﺎی ﺻﻮﺗﯽ ﺧﺎم در ﯾﺎﻓﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﯽ ﻣﺜﺒﺖ ﺑﯿﻦ ﻣﯿﺰان رﺿﺎﯾﺖ از ﺑﺮﻧﺪ و وﻓﺎداری واﻗﻌﯽ ﺑﻪ ﺑﺮﻧﺪ وﺟﻮد دارد. ﻫﺮ ﭼﻨﺪ آﻧﻬﺎ راﺑﻄﻪ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﺴﺘﻘﯿﻤﯽ را ﺑﯿﻦ رﺿﺎﯾﺖ و وﻓﺎداری ﭘﯿﺪا ﻧﻤﻮدﻧﺪ اﻣﺎ ﺧﺎﻃﺮ ﻧﺸﺎن ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ ﮐﻪ اﯾﻦراﺑﻄﻪ ﺑﻪ ﻫﯿﭻ وﺟﻪ ﮐﺎﻣﻞ ﻧﯿﺴﺖ.

 

در این شرایط بسیار حساس ضروری است با نگاهی جامع به فرایند طراحی و پیاده سازی نظام آموزشی و دانشگاهی مؤلفه های آن فرصت و موهبت تمسک به مبانی و اصول بایسته و شایسته اسلام را در تدوین چشم انداز ، مأموریت راهبردها و برنامه های عملیاتی نظام آموزشی بر اساس محوریت قرآن و سنت قطعی چهارده معصوم (ع) ، عقل و علم دانسته باشیم . ( عباس پور ، ۱۳۸۵ ، ص ۶۰۶)

 

تعلیم و تربیت و نظام دانشگاهی که مهم ترین رسالت نظام اسلامی است هم در بعد نظری باید به ارائه الگوها و مدهای فکری اقدام کند و هم قواعد عملی را برای نایل شدن به اهداف مورد نظر طراحی کند . (ملکی ، ۱۳۸۹ ، ص ۲۰)

 

‌بنابرین‏ بر اساس تعالیم اسلام و قرآن و با توجه به شرایط بومی و فرهنگی ایران اسلامی می بایست دانشگاه های کشور را در جهت پیشرفت اسلامی و ایرانی به حرکت در آوریم .

 

بیان مسأ له

 

اسکار اشپیل ، مربی اتریشی ، در اوایل نیمه دوم قرن بیستم می گفت : « فرمول تعلیم و تربیت هنوز پیدا نشده است . از نظر ما کارانکو ، که برخی از نویسندگان او را « نابغه خودآموز» تعلیم و تربیتی می‌خواند ، « علم تعلیم و تربیت جدلی ترین ، متغیرترین ، پیچیده ترین و متنوع ترین علوم است .»

 

« هر عمل تربیتی ممکن است به صورت‌های مختلف سازمان یابد و هر صورت نتیجه متفاوت داشته باشد ، … عمل تربیتی زمانی معنی پیدا می‌کند که به صورت سیستم کل در نظر گرفته شود . بهترین برنامه در یک زمان معین ، در زمانی دیگر بدترین می شود … نمی توان سودمندی یا ناکارآمدی برنامه تربیتی را جدا از کل سیستم بررسی کرد. هیچ برنامه آموزشی نباید قطعی و نهایی پنداشته شود.» ( مورن ، ۱۳۸۳ ) .

 

نظر لوتان کوی چنین است : « … نگریستن به آموزش و پرورش به عنوان یک مسئله جزء لاینفک و اولیه تفکر است ، ‌به این معنی که باید مفهوم آموزش و پرورش ، اشکال آن ، نقش آن و آثار آن … از زاویه منطقهای مختلف و نظامهای ارزشی متفاوت که نشان دهنده نسبی بودن خلاقیت‌های بشری است ، مورد بررسی قرار گیرد. »( کوی ، ۱۳۷۸ ، ص ۲ ) .

 

چرا آموزش و پرورش چنین وضع پیچیده ای پیدا می‌کند ؟

 

علت آن است که عمل آموزش و پرورش، یعنی ‌کنش‌هایی که در میدان عمل رخ می‌دهند ، در حیطه شدن قرار دارد . در یک میدان تربیتی ، کنش گران ، مدام کنش های جدید انجام می‌دهند . به دلیل تعاملهای مستمر در عمل تربیتی ، امکان تبیین پدیده‌های آموزشی نیست : زایش پدیده‌های آموزشی آنی است ، هر چند در عوامل آشکار و ناآشکار گذشته و حال رشد می‌کنند، و تفسیر آن ها نیز لازم و مستمر است . موقعیت تربیتی مدام پدیده‌های جدیدی را در بطن خود رشد می‌دهند که پیش‌بینی آن ها به صورت دقیق و قطعی ممکن نیست . این همان ویژگی پدیده زایی نظامهای آموزشی است ، ‌به این سبب ، تغییرات در موقعیت ها و یا نظام های آموزشی قابل «برنامه ریزی » نیست .

 

در عین حال ، میدان نظری آموزش و پرورش گسترده و متنوع است ، به طوری که با اوضاع کنونی شناخت بشری نظریه جهان شمول در آموزش و پرورش وجود ندارد . « ماهنوز فاقد یک نظریه عمومی آموزش و پرورش هستیم ؛ نظریه ای که برای تمام جوامع یا حداقل برای اغلب آن ها در زمان و مکان متعتبر باشد . نظریه های موجود « جزئی و محلی » هستند.» پدیده‌های آموزشی ریشه در تاریخ جوامع دارند و تاریخ آن ها نیز در ارتباط بین فرهنگ‌های مختلف شکل گرفته ا ست ؛ از این رو ، میدان نظری باید بتواند این ‌تعامل‌ها را به صورت دیالکتیک در نظر گیرد.

 

پدیده‌های آموزشی ( با تعارض ها ، تضادها و نیز ‌جهش‌هایی که در آن ها می توان یافت) به صورت طولی و عرضی تحت تأثیر عوامل مختلف قرار دارد : طولی ‌به این معنی که عوامل تاریخی در وضع کنونی و گرایش های بعدی پدیده‌های آموزشی تأثیر می‌گذارند . می توان این نظر ژول میشله تاریخ نگار فرانسوی را که ‌در مورد تبیین حال در نظام های اجتماعی مطرح ‌کرده‌است ، درباره نظامهای آموزشی نیز به کار برد :« در زندگی هر ملت ، تاریخ تار را می‌سازد و جغرافیا پود را . تار یعنی توالی زمانی رویدادها و تکامل آن ها ، و پود یعنی اوضاع طبیعی و انسانی خاص هر کشور و هر محیط . تلاقی آن ها بافت رویدادها را می‌سازد.»

 

‌بنابرین‏ ، برای شناخت بافت ( متن ) رویدادها لازم است به گذشته ، در ابعاد مختلف ان ، توجه کرد. « نظریه عمومی اموزش و پرروش باید آموزش و پرروش را در تمام اشکال ، ابعاد و آثارآن بررسی کند و آن را در یک زمان معین و در طول تاریخ در مجموعه ملی و بین‌المللی که به آن تعلق دارد قرار دهد . » هوبرت در تاریخ پداگوژی خود می نویسد : « بدون شناخت کلی از رویدادها و نظریه های گذشته ، نظریه جدید یا اصلاح مداوم مهمی به وجود نمی آید. »

 

همچنین باید گفت که ساختارها و کارکردهای نظام های آموزشی در زمان حال « بُعد عرضی رویدادها ) به صورت بنیادی از عوامل اقتصادی ، اجتماعی ، سیاسی و … جامعه تاثیر می‌پذیرند . یافته های بوردیو در فرانسه ، کریستوفو جانکز در امریکا و هوریو تروهیسا در ژاپن ، با وجود چارچوبهای نظری متناوب ، بیانگر تأثیر عوامل فوق در آموزش و پرورش است . ( مورن ، ۱۳۸۳ )

آموزش و پرروش میدان تعارض‌ها ، ستیزها و تضادهای اجتماعی در عرصه های محلی ، منطقه ای ، ملی و بین‌المللی است . این نظر سادلر ، مقایسه گر انگلیسی اوایل قرن بیستم ، که مسائل خارج از مدرسه از مسائل درون آن مهم تر و در واقع اداره کننده و توضیح دهنده مسائل درونی آنند- اگر جزم گرایی موجود در آن را کنار بگذاریم – دور از واقعیت نیست ( کوی ، ۱۳۷۵ ، ص ۸ )

 

ضرورت سبز فایل ایجاب می‌کند باز تعریف تازه ای از مفهوم دانشگاه در کشور صورت گیرد این دانشگاه در عین اینکه بر دو منبع میراث اسلامی و ایرانی تکیه دارد، باید بتواند راه را برای اعتلای تمدن اسلامی ایرانی در آینده فراهم کند . چنین حرکتی نیازمند توجه به ابعاد فرهنگی و تمدنی دانش است . در سبز فایل نقش تازه ای بر دوش دانشگاه ها قرار داده شده است . بر این اساس ، علاوه بر تولید فناوری به نقش و وظیفه دانشگاه حفظ مزیت های فرهنگی ، نوآوری در حوزه دستاوردهای انسانی و احیای تمدنی خواهد بود . این اندیشه نیازمند توجه دانشگاه به وظایف خود در تمامی عرصه های تمدنی است و این یعنی اینکه دانشگاه با وسعت نظر در حوزه سیاست گذاری ما بتواند هم ضرورت های تکنولوژیک تمدنی را پیگیری کند و هم الزامات فرهنگی و انسانی آن را از نظر دور ندارد. بی تردید نیل به قله های تعالی و توسعه برای هر ملتی در گرو برخورداری از تمدنی بزرگ و اصیل است . در ایران اسلامی نیز تنها با احیای تمدن کهن ، با شکوه ، خردمدار و دین محور ایرانی این امر محقق می شود . در همین راستا ، نظام آموزش عالی کشور نیز به ناگزیر باید در جستجوی ارائه الگویی از دانشگاه فعال و سرآمد باشد که بتواند در کنار حفظ باورها و اعتقادات دینی و توجه به دیرینه باستانی و اسلامی ، توسعه علمی ، پژوهشی و مهندسی دانش ، بینش ، باورها و فرهنگ جامعه را محقق سازد . رسالت اصلی این طرح نوین، تربیت همه جانبه نسلی دیندار و دانش پژوه است ، نسلی مادی و معنوی ، نسلی اخلاقی و علمی ، نسلی که بتواند تمدن نوین اسلامی و ایرانی را محقق سازد . ( ‌خرم‌شاد و آدمی ، ص ۱۳۸۸ ، ص ۱۶۱) .

 

۲-۵-۴- نقش سهام‌داران نهادی در نظارت بر شرکت و انتقال اطلاعات

 

یک نقش بالقوه دیگر برای سهام‌داران نهادی بزرگ فراهم نمودن مکانیسمی معتبر برای انتقال اطلاعات به بازارهای مالی یا به عبارت دیگر سایر سهام‌داران می‌باشد. طبق پژوهش‌های چیدمبران وجان(۱۹۹۷) سهام‌داران نهادی بزرگ می‌توانند اطلاعات محرمانه ای را که مدیران شرکت کسب می‌کنند به سایر سهام‌داران منتقل نمایند. اما برای اینکه چنین نظارتی قابل قبول باشد لازم است سرمایه گذاران بزرگ سرمایه گذاری خود را برای مدت زمان نسبتا طولانی حفظ نموده و سهام کافی برای تعدیل مشکل استفاده مجانی^[۶۴] دیگر سهام‌داران از این نظارت را داشته باشند. نتایج فوق نشان می‌دهد که تحت شرایط خاصی، پاداش لازم برای سهام‌داران بزرگ نظارت کننده بر عملکرد مدیریت و همچنین پاداش برای مدیران همکاری کنند، با سهام‌داران مذبور ایجاد خواهد شد. ‌بنابرین‏ ‌به این نوع نظارت که سرمایه گذاری برای ایجاد رابطه گفته می شود، هم برای مدیریت و هم برای سرمایه گذار بزرگ بهینه خواهد بود.

 

بین توانایی‌ها و انگیزه های نظارتی سهام‌داران نهادی و سهام‌داران بزرگ غیرنهادی تفاوتهایی وجود دارد. گورتن و کهل^[۶۵] (۱۹۹۹) نشان دادند که سهام‌داران نهادی به دلیل مشکلات نمایندگی خود ممکن است نظارتهای غیرکاملی داشته باشند. با وجود این از آنجا که سهام‌داران حقیقی زیادی برای نظارت بهتر وجود ندارد، لذا نظارت سهام‌داران نهادی مورد استقبال سهام‌داران قرار می‌گیرد. لذا در مدل گورتن و کهل سهام‌داران نهادی بزرگ و سهام‌داران غیرنهادی بزرگ به عنوان نظارت کنندگان بر شرکت‌ها به طور همزمان وجود دارند (هاشمی و کمالی ،۲۰۹،۱۳۸۹ ).

 

۲-۶- تاثیر سهام‌داران نهادی بر هزینه های نمایندگی

 

در خصوص تاثیرات احتمالی سرمایه گذاران نهادی، مالی، بر هزینه های نمایندگی بحث‌های مختلفی از سوی صاحب‌نظران صورت گرفته است. هنگامی که مالکان عمده شرکت خود از گروه شرکت‌های سرمایه گذاری باشند مدیران پرتفوی این شرکت‌ها نقش وکیل و ‌سهام‌دارانشان نقش موکل را دارند. همزمان با ارزیابی عملکرد شرکت‌های بورسی توسط مدیران پرتفوی شرکت سرمایه گذاری نقش تعیین کننده ای در تثبیت یا تنزیل موقعیت شغلی مدیران شرکت خواهد داشت. همچنین هنگامی که سهام‌داران نهادی از نوع نهادهای مالی باشد با توجه به تجربه، تخصص و توانایی ارزیابی مدیریتی بالای خود می‌توانند با بهره گرفتن از حق رأی‌ بالایی که دارد نظارت بهتر و موثرتری بر مدیریت شرکت سرمایه پذیر اعمال کند و انتظار می رود حاصل این نظارت ارائه توصیه های لازم، افزایش بازده و عملکرد شرکت سرمایه پذیر باشد (هان^[۶۶] ،۲۰۰۶ ).

 

۲-۷- نقش سرمایه گذاران نهادی در عملکرد شرکت ها

 

سرمایه گذاران نهادی به دلیل دراختیار داشتن درصد قابل توجهی از سهام شرکت ها و همچنین حرفه ایی بودن در امر سرمایه گذاری، توان و انگیزه لازم در امر سرمایه گذاری و همچنین توان و انگیزه لازم برای نظارت بر شرکت ها را دارا می‌باشند. عموما این گونه تصور می شود که حضور سرمایه گذاران نهادی ممکن است به تغییر رفتار و عملکرد شرکت ها منجر شود این امر از فعالیت‌های نظارتی که اینگونه سهام‌داران انجام می‌دهند، نشأت می‌گیرد. محققین در این خصوص بیان می دارند که سرمایه گذاران نهادی از طریق اداره نحوه ی عمل شرکت به طریق صریح بر عملکرد شرکت نظارت می‌کند. کاپلان و مینتون^[۶۷] در سال ۲۰۰۸ دریافتند که حضور سرمایه گذاران نهادی با جابه جایی زیاد مدیران ارتباط دارد که این امر نشانگر انجام وظیفه نظارتی توسط سهام‌داران مذبور است(صمصمار،۳۵،۱۳۹۲ ).

 

۲-۸- طبقه بندی سرمایه گذاران نهادی

 

بخشی از تحقیقات اخیر ‌به این نتیجه رسیده اند که همه سرمایه گذاران نهادی برابر نیستند. بعضی سرمایه گذاران نهادی روابط تجاری موجود و بالقوه ای با شرکت ها دارند و به منظور حمایت از این روابط ممکن است تمایل کمتری برای مخالفت با تصمیمات مدیریت داشته باشند. این سرمایه گذاران حساس به فشار^[۶۸] نامیده می‌شوند. در مقابل برخی دیگر مانند شرکت‌های سرمایه گذاران مستقل که به دنبال روابط تجاری با موسساتی نیستند که در آن ها سرمایه گذاری می‌کنند، کمتر تحت فشار بوده و برای نظارت، انضباط و اعمال کنترل روی مدیران شرکت مناسب ترند این سرمایه گذارن غیرحساس به فشار^[۶۹] نامیده می‌شوند.

 

میان انواع مختلف سرمایه گذاران نهادی با در نظر گرفتن تفاوت میان سهام‌داران نهادی حساس به فشار و غیر حساس به فشار تفاوت قائل شدند و استدلال کردند که سرمایه گذاران حساس به فشار بیشتر با تصمیمات مدیریت همراهی می‌کنند ‌به این دلیل که این سرمایه گذاران ممکن است روابط تجاری موجود یا بالقوه ای با شرکت داشته باشند که نخواهند آن ها را به خطر بیندازند.

 

سرمایه گذاران نهادی تمایل فزاینده ای دارند که از حقوق مالکیت شان برای فشار به مدیریت استفاده کنند تا آن ها در جهت بهترین منافع سهام‌داران عمل کنند. همچنان که سهم مالکیت این سرمایه گذاران در شرکت‌ها افزایش می‌یابد، تمرکز فزاینده ای توسط قانون گذاران و محققان بر نقش آن ها در نظارت، اعمال نظم و تاثیر بر مدیران شرکت وجود دارد. با وجود امکانات و استعدادهای تخصصی، سرمایه گذاران نهادی از برتری نسبی در بازار برخوردارند و در نتیجه هزینه نظارت آن ها به طور نسبی کمتر است. این مسئله باعث کارائی بالاتر سطوح مدیریتی در نظارت بر اهداف سرمایه گذاری می شود. بر اساس نوع سرمایه، شرکت‌های سرمایه گذاری به چهار دسته تقسیم می‌شوند:

 

1. شرکت‌های سرمایه گذاری با سرمایه متغیر

شرکت‌های سرمایه گذاری با سرمایه متغیر، پیوسته با فروش سهام خود به مردم، اقدام به جمع‌ آوری سرمایه جدید، افزایش خالص دارایی و خرید انواع اوراق بهادار در کوتاه مدت و بلندمدت می‌کنند. این شرکت ها به شرکت‌های سرمایه گذاری مشترک نیز معروفند، در هر زمان آماده فروش و بازخرید اوراق سهام خود می‌باشند، به نحوی که در صورت وجود تقاضا در بازار، اوراق سهام منتشر و در صورت وجود عرضه اوراق توسط سرمایه گذاران اقدام به خرید می‌کنند. خرید سهام توسط شرکت به قیمتی متناسب با ارزش خالص دارای هر سهم که روزانه در پایان وقت محاسبه می شود، صورت می‌گیرد. لازم به ذکر است که این نوع شرکت ها ممتاز و اوراق قرضه منتشر نمی نمایند. سهام این نوع از شرکت‌ها در بورس معامله نمیشود، بلکه خود شرکت یا کارگزاران توزیع، فروش اوراق را انجام می‌دهند. از آنجا که ممکن است سرمایه این شرکت ها هر روز تغییر کند، ‌بر اساس ماده ۸ لایحه اصلاحی قانون تجارت کشور مصوب ۱۳۴۷ مبنی بر اینکه سرمایه شرکت ها باید ثبت شده و مشخص باشد، امکان تشکیل این نوع شرکت ها در کشور ما وجود ندارد.