حامدی نیا(۱۳۹۱)در تحقیقی با عنوان بررسی دیدگاه مدیران و کارشناسان ‌در مورد توسعه صنعت گردشگری ورزشی در استان خراسان رضوی پرداخت. ‌بر اساس نتایج به دست آمده از دیدگاه مدیران و کارشناسان از تاثیرات مهم توسعه صنعت گردشگری ورزشی، مؤلفه‌ های «ایجاد سرور و شادمانی در جامعه»، «گرایش بیشتر مردم به ورزش و ارتقای سطح سلامت جامعه» و «گسترش تبادلات و تعاملات مثبت فرهنگی بین فرهنگ های مختلف» است و مهم ترین سازمان در توسعه صنعت گردشگری ورزشی، «سازمان گردشگری و تربیت بدنی» شناسایی شده است. همچنین سه عامل مهم در موانع و محدودیت های توسعه صنعت گردشگری در استان، مؤلفه‌ های «عدم برنامه ریزی سازمان ها به منظور جذب گردشگر ورزشی»، «حمایت ناکافی مسئولان استان از سرمایه گذران و طرح های گردشگری ورزشی» و «کم توجهی به جاذبه های گردشگری ورزشی از طرف مسئولان شهری» هستند. نتیجه تحقیق حاضر حاکی از آن است که با توجه به شناخت تاثیرات توسعه صنعت گردشگری و وجود موانع و محدودیت های موجود این پدیده ورزشی در استان و اهمیت توسعه گردشگری ورزشی و لزوم بهره مندی از منافع مختلف جذب گردشگر ورزشی در استان لزوم برنامه ریزی و توسعه گردشگری ورزشی توسط سیاستگذاران و برنامه ریزان استان احساس می شود.

۲-۱۳-۲- تحقیقات انجام شده در خارج کشور:

اوم و کرامیون (۱۹۹۲) در بررسی نقش عوامل بازدارنده و عوامل تسهیل کننده در انتخاب شهر یا کشوری که به عنوان مقصد جهت گردشگری و یا شرکت در رویداد انتخاب می شود، بر روی گروهی از گردشگران، متوجه شد که هزینه های مالی و احتمال خطر جانبی و امنیتی از بازارنده های مهم مسافرت هستند.

گیلبرت و هادسون^[۲۳] (۲۰۰۰) در تحقیقی جهت بررسی محدودیت های تفریح و گردشگری ورزشی، به بررسی این محدودیت ها در گروه اسکی کنندگان و کسانی که در اوقات فراغت اسکی نمی کردند، پرداختند. تحلیل کیفی مصاحبه های انجام شده نشان داد کسانی که در اسکی شرکت نمی کردند با محدودیت های درون فردی مواجه بودند در حالی که اسکی کنندگان به وسیله ی عوامل زمانی، خانوادگی و اقتصادی دچار محدودیت بودند، با این حال تحلیل پرسش نامه ای نشان داد که عوامل اقتصادی مهمترین محدودیت در هر دو گروه است.

براز^[۲۴] (۲۰۰۲) در تحقیقی پیرامون عواملی مؤثر بر حضور یا شرکت گردشگران در فعالیت های ورزش همگانی، از «هزینه مسافرت به مقصد» ، «هزینه استفاده از امکانات برای فعالیت بدنی» و «عوامل جغرافیایی» به عنوان عواملی نام برد که در صورت مطلوب بودن باعث جذب گردشگران به حضور یا شرکت در فعالیت های ورزش همگانی می شود، وی جذابیت های گردشگری برای گردشگران بازدید کننده از رویدادهای ورزش همگانی را ‌به این صورت عنوان ‌کرده‌است: شرکت در فعالیت های ورزش همگانی، پیاده روی برای تجربه کردن حومه شهر، گردش در محیط طبیعت، دویدن، دوچرخه سواری، رانندگی، شنا، موج سواری، غواصی و دیگر سرگرمی های آبی، پارک های آبی، تنیس، گلف، فعالیت های ورزشی برای معلولان، جشنوارهای ورزشی و ماجراجویی های صحرایی.

کوزاک^[۲۵] (۲۰۰۲) در تحقیق خود به مقایسه انگیزه های گردشگران با توجه به ملیت آن ها و مقصد مورد نظر آن ها پرداخت. وی متوجه شد امکانات اقامتی، آب و هوا، سطح قیمت ها، محل جغرافیایی مقصد و دسترسی به دریا و ساحل، مهمترین دلایل بودند که گردشگران انگلیسی برای رفتن با مالت و ترکیه عنوان کرده بودند.

مهمترین دلایل گردشگران آلمانی برای انتخاب مالت عبارت بود از: آب و هوا، دسترسی به ساحل دریا، طول مدت پرواز (نزدیکی به مقصد) ،سطح قیمت ها و محل جغرافیایی مقصد. با این حال گردشگران آلمانی که ترکیه را برای گردشگری انتخاب کرده بودند دلایل خود را به ترتیب، آب و هوا، دسترسی به ساحل و دریا، سطح قیمت ها، فرهنگ و مردم و مناظر و چشم انداز ها عنوان کرده بودند. به طور کلی و سوای نوع مقصد، برای گردشگران انگلیسی عواملی چون سطح قیمت ها، چگونگی امکانات اقامتی، داشتن تفریحات شب هنگام و سرگرمی متنوع چیزهای زیادی انجام دادن یا دیدن، در انتخاب کشور ترکیه به عنوان مقصد دارای اهمیت بود.

سواری در استرالیا بیان می‌کند: بخش گردشگری ورزشی با فراهم کردن میلیاردها دلار و اشتغال ده ها هزار نفر تاثیر مهمی بر کشوراسترالیا دارد. در طبقه بندی گسترده گردشگری ورزشی پدیده ای به نام گردشگری موج سواری وجود دارد. گردشگری ورزشی موج سواری به عنوان مسافرت افراد به سایر مناطق داخلی برای مدت زمانی که بیشتر از ۶ ماه طول نکشد و سایر مناطق بین‌المللی در صورتی که از یک سال فراتر نرود و همچنین افرادی که حداقل یک شب در محل می مانند و در آنجا به موج سواری می پردازند، تعریف شده است. هم اکنون گردشگری موج سواری به سرعت رشد کرده و برآورد می شود که ارزشی برابر با ۸ میلیارد دلار داشته باشد. همچنین برآورد شده است که ۳۶۶۲۰۰ استرالیایی در ورزش های موج سواری در سال ۲۰۰۱ شرکت کرده‌اند.

اندواز و میراندا^[۲۶] (۲۰۰۵) در تحقیقی به جاذبه های گردشگری ورزشی در کشور اسپانیا پرداختند.آن ها دریافتند، که عامل جاذبه های طبیعی با ۳/۷۸ درصد مهمترین عامل در جذب گردشگران ورزشی به کشور اسپانیا است. آن ها همچنین دریافتند که ورزش های ابی با ۸۴/۳۶ درصد و گردش و پیاده روی با ۵۸/۳۱ درصد از اهمیت بیشتری در جذب گردشگران ورزشی برخوردارند.

کوساسی^[۲۷] (۲۰۰۵) در تحقیق خود با عنوان گردشگری ورزشی در هند، جاذبه های طبیعی ورزشی در هند که از اهمیت بیشتری برخوردارند را ورزش های زمستانی مانند اسکی و اسکیت در منطقه گلمارج کشمیر، تپه نوردی، گذراندن اوقات فراغت در خانه های قایقی در منطقه دال لیک، گاری سواری و گلف ذکر می‌کند.

یاما گوشی^[۲۸] (۲۰۰۸) طی یک پیمایش پرسش نامه ای بر گردشگران ورزشی که در رویدادهای خارجی پیاده روی شرکت کرده‌اند، عوامل جذب کننده مؤثر بر شرکت آنان را به صورت زیر بیان می‌کند:

1. 1. فرهنگ خاص محلی

1. 1. طبیعت زیبا

1. 1. مکان های دیدنی

1. 1. جذابیت مسیر پیاده روی

1. 1. ویژگی ها و تصویر رویداد

1. 1. مسافت مسیر پیاده روی

1. 1. هزینه

1. جذابیت شهر میزبان

یاما گوشی عنوان می‌کند به دلیل این که رویدادهای ورزشی زیادی در مکان های مختلف برگزار می شود، افزایش یا حفظ شرکت کنندگان و گردشگران مشکل است. لذا جذب کردن دوباره آن ها جهت برگزاری موفق رویداد اهمیت زیادی دارد. یاما گوشی طی تحقیق پیمایشی و ‌بر اساس اطلاعات به دست آمده از پرسش نامه ها ، مدلی از متغیرهای اثر گذار بر بازدید از رویدادهای ورزشی ارائه کرد.

عمده بحث کنترل کیفیت مربوط به انجام نمونه گیری از محصولات ، بازرسی آن نمونه ها و تعمیم نتایج به کل انباشت محصول است که بر اساس روش‌های آماری انجام می‌گیرد . از دیگر روش‌های مورد استفاده در کنترل کیفیت ، کنترل فرایند تولید محصول به جای کنترل محصول تهیه شده است که با بهره گرفتن از روش‌های آماری مانند SPC و … انجام می‌گیرد. مبحث کنترل کیفیت ، جایگاه ویژه ای در مباحث نظام‌های جامع مدیریت کیفیت دارد( اسدی ،۱۳۹۰) .

کنترل کیفیت یعنی توسعه، طراحی، تولید و ارائه خدمات و محصولات با کیفیت، اقتصادی و قابل استفاده که باعث رضایت همیشگی مصرف کننده شود.

در این ارتباط ، اولین گام در کنترل کیفیت ، آگاهی از نیازهای مصرف کنندگان است. سازندگان درگیر کنترل کیفیت می‌شوند تا محصولاتشان را با کیفیتی مطابق با الزامات مصرف‌کنندگان بسازند. چراکه تطبیق با استانداردهای ملی (و بویژه بین‌المللی) و یا مشخصه‌ های فنی به تنهایی کافی نیست. استانداردهای ملی یا استانداردهای بین‌المللی برقرار شده به وسیله سازمان جهانی استاندارد (ISO) یا کمیسیون بین‌المللی الکتروتکنیک (IEC) به تنهائی استانداردهای کاملی نبوده و کمبودها و نواقص زیادی در آن ها وجود دارد و محصولی که در چهارچوب آن ها تولید شده باشد مصرف کنندگانش را راضی نخواهد ساخت.
بایستی توجه داشت که نیازهای مصرف‌کنندگان هر ساله تغییر می‌کند. به طور کلی حتی وقتی استانداردها اصلاح می‌گردند باز نمی توانند پا به پای نیازهای مصرف کننده حرکت کنند.

استانداردهای سیستم مدیریت کیفیت همچون ایزو ۹۰۰۱ نیز بر پایه ارتقای رضایت مشتری و مشتری مداری بنا شده اند و تأکید فراوانی در برآورده نمودن خواسته های مشتری ، به ‌عنوان هدف سیستم مدیریت کیفیت داشته اند.البته کیفیت را نبایستی فقط کیفیت محصول تلقی نمود بلکه وقتی با دید وسیع ‌به این موضوع نگاه کنیم کیفیت به معنی کیفیت کار، کیفیت خدمات، کیفیت اطلاعات، کیفیت فرایند ها ، کیفیت واحدها، کیفیت افراد (از جمله کارگران، مهندسان، مدیران و مجریان)، کیفیت سیستم، کیفیت شرکت، کیفیت اهداف و غیره می‌باشد(دیوید،۱۳۸۳).

شرکتهایی که بر اصل «اول کیفیت» پافشاری می‌کردند قادر شده اند کیفیت را به طور شگفت انگیزی ارتقاء بخشند. این کار طی یک دوره معین باعث افزایش قابل توجه بهره وری و به تبع آن کاهش هزینه و افزایش فروش و سود گردیده است.

۲-۱-۳ . مدیریت کیفیت

بر طبق یکی از نگرش‌ها مدیریت کیفیت یعنی نظارت بر فرایند ساخت و تولید محصول برای ایجاد اطمینان از مطابقت محصول با آنچه مورد نظر طراح یا مشتری بوده است. این نظارت از مرحله دریافت و سفارش مواد اولیه تا خدمات پس از فروش را شامل می شود. بدین ترتیب طیف وسیعی از فعالیت ها را شامل می‌گردد: قابلیت دسترسی، راحتی حمل و نقل، مصرف کم انرژِی، سهولت آموزش و به کارگیری محصول و همچنین تعمیر و نگهداری و بازیافت را می توان از عوامل کیفیت برشمرد(دیوید، ۱۳۸۳).

کنترل کیفیت

مدیریت کیفیت

بهبود کیفیت

تضمین کیفیت

شکل ۲-۱ مدیریت کیفیت(دیوید،۱۳۸۳)

۲٫ بخش دوم

۲-۲-۱٫ مفهوم کیفیت:

هر چند «کیفیت» واژه ای آشنا برای همگان است، تعاریف گوناگونی دارد(پهلوانپور و عباسی، ۱۳۹۱):

– مناسب بودن برای مصرف و استفاده

– مطابقت با خواسته ها و نیازمندی های معین

– مطابقت با مشخصات تعیین شده

– مطابقت با استانداردها

– تامین رضایت مشتری

– درجه عالی بودن و میزان مرغوبیت

– قابلیت اعتماد

– دوام و استحکام

۲-۲-۲ . سیستم های کیفیت

مقصود از یک سیستم کیفیت، قادر ساختن شما ‌به این است که کیفیت را به طور اقتصادی حاصل کرده، نگه داشته، و بهبود ببخشید. بعید است که بتوان کیفیت لازم را ایجاد و حفظ کرد مگر آن که خود را برای این کار آماده کنید. کیفیت به طور تصادفی حادث نمی شود، کیفیت را باید مدیریت کرد. هیچ تلاش انسانی تاکنون بدون اینکه به طریقی طرح ریزی، سازمان دهی و اعمال کنترل نماید، به موفقیت دست نیافته است.

سیستم کیفیت نوعی ابزار است و مانند هر ابزار دیگر می‌تواند دارایی با ارزشی باشد (یا می‌تواند مورد سوء استفاده قرار گرفته، به آن بی توجهی شده یا بد به کار رود)! سیستم های کیفیت بسته به راهبرد شما، امکان دست یابی به همه اهداف کیفیت را فراهم می‌سازند. سیستم های کیفیت مقاصدی مشابه سیستم های کنترل مالی، سیستم های فن آوری اطلاعات، سیستم های کنترل موجودی، و سیستم های مدیریت منابع انسانی دارند. منابع لازم را طوری سازماندهی می‌کنند که از طریق وضع قواعد و ایجاد زیر ساختاری که در صورت پیگیری و حفظ آن ها به نتایج مطلوب دست یابند. خواه این سیستم ها برای مدیریت هزینه ها، موجودی، کارکنان یا کیفیت باشند، سیستم ها ملزم می‌کند اندیشه و کوشش افراد در رسیدن به اهداف مقرر شده متمرکز گردند. سیستم های کیفیت روی کیفیت و تولیدات سازمان، عواملی که ممکن است در رضایت مشتریان، بهره وری، نوآوری و سودآوری سازمان تأثیر نامطلوب بگذارند متمرکز می‌شوند( گوپتا^[۳] ، ۲۰۰۰).

سیستم های کیفیت می‌توانند یک یا همه اهداف کیفیت را لحاظ کنند، می‌توانند به هر اندازه که مطلوب شما است، کوچک یا بزرگ باشند. می‌توانند مختص پروژه ای خاص بوده یا به کنترل کیفیت محدود شوند: یعنی حفظ استانداردها، به جای بهبود آن ها، آن ها می‌توانند شامل برنامه های بهبود کیفیت شوند یا بر آنچه مدیریت کیفیت جامع (فراگیر) گفته می شود، محاط باشند. به هر حال، ISO/TS 16949 وجود سیستم کیفیتی را الزام می‌کند که تمام اهداف فوق، و بسا بیش از آن، را برآورده کند به طوری که برای عرضه کنندگان با توجه به ماهیت کیفی لازم الحصول برای سیستم کیفیت شان، حق انتخاب کمی باقی بماند.

لازم است سیستم های کیفیت ویژگی های خاصی را دارا باشند تا در قالب مقاصد خود بگنجد.

ISO/TS 16949 نیازمندی های وظیفه ای سیستم های کیفیت را مشخص می‌کند تا نیازمندی های عملکردی را. آنچه را که سیستم کیفیت باید انجام دهد بیان می‌کند نه چگونگی انجام آن را. با این حال، عملکرد مقرر شده به محیطی بستگی خواهد داشت که سیستم در آن به کار خواهد رفت، بعضی از این ویژگی های عملکردی به شرح ذیل خواهد بود:

1. 1. استواری: توانایی تحمل تغییر به ترتیبی که عملیات، بدون از کار افتادن سیستم ادامه داشته باشند؛

1. 1. پیچیدگی: تعداد همبستگی ها، راه ها، مسیرها، تغییرات، گزینه ها، جایگزین ها و … که حاصل آن ها روش های چند منظوره است؛

1. 1. قابلیت نگهداری: سهولت و با صرفه بودنی که سیستم می‌تواند با آن تغییر نماید؛

1. 1. پایایی: گستره ای که سیستم در آن نتایج سازگار و قابل پیش‌بینی ارائه می‌کند؛

1. 1. انعطاف پذیری: سهولتی که سیستم می‌تواند با آن تغییر شرایط را به دست گیرد؛

1. 1. آسیب پذیری: میزان وابستگی سیستم به منابع خاصی است؛

1. 1. سازگاری: میزان یکنواختی ارتباط سیستم مستند شده در خودش و با سازمانی که آن را به کار می‌گیرد؛

1. 1. تطابق: میزان انطباق سیستم با نیازمندی های ISO/TS 16949 یا سایر نیازمندی های مقرر شده؛

کیفیت زندگی : در این پژوهش منظور مجموعه نمراتی است که افراد در ‌پاسخ‌گویی‌ به پرسشنامه کیفیت زندگی^۱WHOQOl)) در چهار مقوله سلامت جسمانی، روانی، اجتماعی، محیط و سلامت کلی دریافت می‌کنند است.

۱٫ World Health Organization

فصل دوم

مروری بر ادبیات پژوهش

در این فصل ابتدا به ارائه توضیحاتی راجع به کیفیت زندگی، درد مزمن و تاب آوری پرداخته شد. سپس مروری اجمالی بر مطالعات گذشته در زمینه موضوع مورد پژوهش انجام شد. در پایان با جمع بندی مطالب ارائه شده به ضرورت پژوهش مورد نظر اشاره گردید.

۱-۲) کیفیت زندگی:

۱-۱-۲)تاریخچه:

مفهوم کیفیت زندگی به دوران ارسطو، ۳۸۵ سال قبل از میلاد مسیح باز می‌گردد، در آن دوران ارسطو « زندگی خوب» یا « خوب انجام دادن کارها» را به معنی شاد بودن در نظر گرفته است، لیکن در عین حال به تفاوت مفهوم شادی در افراد مختلف پرداخته است و ذکر نموده است سلامتی که باعث شادی در یک فرد بیمار می شود با ثروت که فرد فقیری را شاد می‌کند یکسان نمی باشند و به طور مشخص بیان نموده است که شادی نه تنها برای افراد مختلف معانی متفاوتی دارد بلکه برای یک فرد نیز در شرایط متفاوت معنی یکسانی نخواهد داشت.واژه کیفیت زندگی نخستین بار توسط “پیگو^۱“در سال ۱۹۲۰ در کتاب « اقتصاد و رفاه» مورد استفاده قرار گرفت. او در این کتاب ‌در مورد حمایت دولتی از اقشار پائین و تاثیر آن بر زندگی آن ها و سرمایه های ملی به بحث پرداخته بود (شاهنده، ۱۳۸۲). این مطلب تا بعد از جنگ جهانی دوم مسکوت ماند تا اینکه در اثر دو حادثه مهم مورد توجه قرار گرفت . اول آنکه سازمان جهانی بهداشت تعریفی از سلامت منتشر کرد که شامل سلامت جسمی، روانی و اجتماعی بود. این امر منجر به بحث گسترده ای ‌در مورد سلامت و چگونگی اندازه گیری آن شد.

۱٫ Pigou

دومین اتفاق وجود نابرابری های گسترده اجتماعی در جوامع غربی و سایر کشورها به دنبال پیامدهای جنگ جهانی و پیشرفت در زمینه علوم انسانی و علوم تجربی بود که موجب افزایش فعالیت های اجتماعی و در نتیجه ابتکارات سیاسی گردید. به مرور زمان محققین متوجه شدند که کیفیت زندگی می‌تواند یکی از پیامدهای پر اهمیت در ارزیابی های سلامت باشد، چنانچه تعریف سازمان بهداشت جهانی از سلامت نیز بر این نکته تأکید دارد.

در سال ۱۹۸۵ در شمال غرب انگلستان برای اولین بار تحقیقات کیفیت زندگی انجام شد. محور اصلی این مطالعات محدود به بیماری های روانی مزمن بود و از آن به عنوان شاخصی در جهت ارزیابی سلامت روانی استفاده می شد. امروزه از این مفهوم در اندازه گیری کارایی درمان ها، داروها، جراحی ها و بررسی شاخص های سلامت استفاده می‌گردد.

تا دهه ۱۹۵۰ اصطلاح کیفیت زندگی در مباحث اقتصادی و اجتماعی مورد استفاده قرار می گرفت و در آن زمان این واژه بیشتر یک مفهوم اقتصادی بود تا روانشناختی( شاهنده، ۱۳۸۲)

پس از ارائه هرم نیازها توسط آبراهام مزلو^۱(۱۹۵۴)که سلسله مراتبی از نیازها را ارائه داده بود، توجه از نیازهای صرفا مادی و اقتصادی به نیازهای شناختی که در سلسله مراتب هرمی نیازها در سطوح بالاتری قرار داشت معطوف شد و روانشناسان معتقد شدند که احساس رضایت و برداشت شخصی فرد از رفاه مادی عامل اصلی برای رسیدن به یک کیفیت زندگی خوب می‌باشد. در حال حاضر مفهوم کیفیت زندگی توجه به معنویات و احساسات فردی و تمام سطوح نیازها از نیازهای فیزیولوژیک تا نیاز به خود شکوفایی را در بر می‌گیرد (نظری ، ۱۳۸۰)

۱٫ Maslow

اگرنس^۱ در سال ۱۹۸۸ به طورقوی تحت تاثیر هرم نیازهای مازلو قرار گرفته بود و برای نیل به کیفیت زندگی رضایت بخش برآورده شدن نیازهای زیر را لازم می‌دانست:

1. 1. نیازهای حیاتی

1. 1. نیاز برای داشتن ارتباطات و تعاملات نزدیک و مناسب

1. 1. نیاز برای اشتغال هدف دار

1. نیاز برای تغییر

همه انسان ها به دنبال کسب شادمانی هستند. شاید بتوان تمام فعالیت ها و تلاش های بشر را حرکت به سوی دو هدف کلی دانست. این دو هدف عبارتند از: گریز از درد و رنج و جستجوی شادی.

بهترین راه اندازه گیری کیفیت زندگی افراد بررسی جنبه هایی از نیاز انسان هاست که باعث خوشبختی و شادی آن ها شوند( غلامی مایانی، ۱۳۸۴).

علاقه مندی به بررسی کیفیت زندگی در حیطه مراقبت های بهداشتی و پزشکی از آنجا آغاز شد که با شروع قرن بیستم در اکثر کشورها به خصوص در کشورهای صنعتی همزمان با اقدامات پیشگیری و درمان برای بیماری ها، تغییرات زیادی در مراقبت های بهداشتی برای بهبود وضعیت سلامتی و بهداشت صورت گرفت. این تغییرات باعث افزاش متوسط طول عمر مردم شد. در آمریکا نیز تلاش برای بررسی کیفیت زندگی از سال ۱۹۶۰ شروع شد که شامل بررسی عوامل مختلف اجتماعی و محیطی از قبیل آموزش و پرورش، پیشرفت اقتصادی، تندرستی و رفاه و غیره بود(پیغمبر دوست، ۱۳۸۶).

۱٫ Aggerneas

امروزه انجمن های تحقیقاتی، سازمان بهداشت جهانی و دیگران از مفهوم کیفیت زندگی به عنوان یک شاخصی برای ارزیابی موفقیت برنامه های بهداشتی- رفاهی و اندازه گیری وضعیت سلامت، سودمندی درمان و توصیف نتایج کلی تشخیص و درمان استفاده می‌کنند ( تاچر، هاپودوآندرسون^۱، ۲۰۰۲)

اندازه گیری و بررسی کیفیت زندگی بیماران به عنوان یک برآیند مورد انتظار مهم در کنار سایر شاخص ها، در تحقیقات بالینی ارزشمند شناخته شده است (پیغمبر دوست، ۱۳۸۶)

سازمان یونسکو از دیگر سازمان هایی است که توجه عمیقی بر روی کیفیت زندگی معطوف نمودهسازمان از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۰، مقوله کیفیت زندگی را در پنج قاره دنیا و کشورهای مختلف بررسی ‌کرده‌است و روند توسعه کیفیت زندگی را در سال ۲۰۰۵ طی ۳۴ صفحه به شکل آماری، تحت عنوان کیفیت زندگی ارائه نموده است (قدیری، نیلوفر ۱۳۸۶).

۲-۱-۲) تعریف کیفیت زندگی:

کیفیت زندگی مفهومی است با ماهیت انتزاعی و ابعاد گوناگون و دستیابی به یک تعریف جامع و کلی دشوار و نا ممکن است ولی بر اساس کاربرد های آن توسط مراجع و افراد مختلف می توان از آن تعاریفی عملیاتی ارائه نمود. این واژه مفهومی چند بعدی و چند وجهی دارد.

۱٫ Thacher, Hopwood, Anderson

در حال حاضر بیش از یک صد تعریف از کیفیت زندگی در متون علمی وجود دارد ولی به طور کلی به وسیله حیطه هایی که در برگیرنده کیفیت زندگی است تعبیر می شود، حیطه هایی مانند سلامت روحی، اعتماد به نفس، شادمانی، سلامتی جسمی و رضایت از زندگی و غیره (نظر زاده،۸۸).

کیفیت زندگی یک فرایند منطقی و مفهومی استوار بر پایه فرهنگ و خلاصه ای از ارزش ها و عقاید، سمبل ها، تجارب شکل گرفته آن فرهنگ آن فرهنگ است و راهی برای شناخت و فهم شرایط و تجارب انسان در زندگی فراهم می‌کند. لذا شناخت کیفیت زندگی عاملی مهم در راستای راهنمایی، حفظ و پیشبرد سلامت و تندرستی در جوامع و فرهنگ های مختلف می‌باشد (رحیمی، ۱۳۸۵)

گوتی و همکارانش معتقد هستند مفهوم کیفیت زندگی وضعیت بهتر زیستن است که مشتمل بر دو بخش می‌باشد:

الف- توانایی اجرای فعالیت های روزمره که همان بهزیستی جسمی،روانی و اجتماعی است.

ب- رضایت فرد از سطح عملکرد خود (رسولی، ۱۳۸۲)